Ngữ văn lớp 6: Một số đặc sắc nghệ thuật cần lưu ý trong tác phẩm truyện

0

Văn tự sự là kiểu văn phổ biến nhất trong chương trình văn học từ Ngữ văn lớp 6 đến Ngữ văn lớp 9. Tự sự cũng chính là phương thức biểu đạt quan trọng, không chỉ được sử dụng nhiều trong các bài tập làm văn trên ghế nhà trường mà còn trong cả cuộc sống sinh hoạt hằng ngày. 

Trong bài viết này, kienthuc.tv sẽ tổng hợp lại một số đặc sắc nghệ thuật trong tác phẩm truyện – phần học quan trọng liên quan đến văn bản và tạo lập văn bản tự sự. Các em hãy cùng theo dõi nhé. 

ngu-van-lop-6-mot-so-dac-sac-nghe-thuat-can-luu-y-trong-tac-pham-truyen
I, Ngôi kể:

Sự lựa chọn ngôi kể thích hợp góp phần làm câu chuyện được kể linh hoạt, thú vị hơn.

-Ngôi 1: nhân vật xưng tôi trực tiếp kể những gì mình nghe, thấy, trải qua, trực tiếp nói ra những cảm tưởng, suy nghĩ của mình → chính xác và sâu sắc hơn.

VD:   Truyện Dế mèn phiêu lưu kí được kể theo lời nhân vật Dế mèn. Cách lựa chọn ngôi kể như vậy có tác dụng tạo sự thân mật, gần gũi giữa người kể chuyện và bạn đọc, biểu hiện cụ thể tâm trạng, ý nghĩ, thái độ của nhân vật với những gì diễn ra xung quanh và đối với chính mình.

Truyện Bức tranh của em gái tôi được kể theo ngôi thứ nhất bằng lời của nhân vật anh trai. Cách lựa chọn ngôi kể này cho phép khám phá và biểu hiện một cách tự nhiên, chân thật tâm trạng, suy nghĩ của người anh, giúp nhân vật có thể soi xét tình cảm, ý nghĩ của mình để tự đánh giá, nhận thức và tự vượt lên. Đồng thời, nhân vật em gái cũng hiện dần lên qua sự đổi thay suy nghĩ của anh để đến cuối truyện bộc lộ đầy đủ vẻ đẹp tâm hồn và lòng nhân hậu.

Truyện Buổi học cuối cùng được kể từ ngôi thứ nhất, qua lời của Ph răng – một học sinh trong lớp của thầy Ha-men, đã dự buổi học cuối cùng rất xúc động ấy. Cách kể như vậy tạo ấn tượng về một câu chuyện có thực, lần lượt hiện ra qua sự tái hiện của một người chứng kiến và tham gia vào sự kiện ấy. Cách kể này thuận lợi để biểu hiện tâm trạng ý nghĩ của nhân vật kể chuyện, mà ở truyện này là một chú bé nói về buổi học tiếng Pháp cuối cùng của mình, tác giả đã chọn được vai kể và điểm nhìn rất thích hợp cho chuyện.

-Ngôi 3: người kể giấu mình, biết tất cả, có thể kể linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhiều nhân vật → khách quan, sinh động.

VD:   Truyện truyền thuyết, cổ tích thường kể theo ngôi thứ ba

ngu-van-lop-6-mot-so-dac-sac-nghe-thuat-can-luu-y-trong-tac-pham-truyen-1

II, Cách thức lựa chọn, tổ chức, sắp xếp các chi tiết, cốt truyện:

Để câu chuyện hấp dẫn và lôi cuốn, cần lựa chọn những tình tiết, sự kiện nổi bật, có ý nghĩa đối với sự phát triển của nhân vật, sự sắp xếp các chi tiết trong cốt truyện đóng vai trò quan trọng trong việc bộc lộ đời sống, sự phát triển của nhân vật, hấp dẫn người đọc, làm rõ ý tưởng, tư tưởng của nhà văn.

Xem thêm các mẫu thiết kế poster phim ấn tượng năm 2017.

VD:   Buổi học cuối cùng đã xây dựng một tình huống đặc biệt: buổi học tiếng Pháp cuối cùng trong một trường tiểu học ở vùng làng quê đã bị cắt cho nước Phổ sau khi Pháp thua trận. Một loạt những chi tiết đặc sắc được tác giả tả, kể để dẫn dắt người đọc: từ những sự khác lạ trên đường đi học, diễn biến của buổi học cuối cùng, hình ảnh thầy Ha-men, tiếng kèn của bọn lính báo hiệu sự kết thúc… cùng với đó có sự biến đổi trong tâm trạng và nhận thức của Ph răng từ ngạc nhiên, bất ngờ, choáng váng, sững sờ, nuối tiếc, ân hận, xúc động, thấm thía. → thể hiện ý nghĩa tư tường: phải biết yêu quý, giữ gìn và học tập để nắm vững tiếng nói dân tộc mình, đó là một biểu hiện của lòng yêu nước.

Related Posts
1 of 15

Có hai kiểu trình tự thường gặp:

-Kể theo trình tự thời gian tuyến tính, việc nào trước kể trước, việc nào xảy ra sau kể sau → gây tò mò, gia tăng sự gay cấn của diễn biến, sự kịch tính của câu chuyện

VD:   Bức tranh của em gái tôi, Vượt thác

Kể ngược, đem kết quả hoặc sự kiện diễn ra sau kể trước, rồi sau đó bổ sung hoặc nhớ ra sự việc diễn ra trước đó → gây chú ý, tạo bất ngờ, hoặc thể hiện tình cảm nhân vật.

VD:   Bài học đường đời đầu tiên, Buổi học cuối cùng

Có thể kết hợp cách kể theo những trình tự khác nhau để tăng tính hấp dẫn cho câu chuyện.

ngu-van-lop-6-mot-so-dac-sac-nghe-thuat-can-luu-y-trong-tac-pham-truyen-2

III, Ngôn ngữ, giọng điệu:

Ngôn ngữ, giọng điệu được thể hiện thông qua cách tác giả sử dụng từ ngữ, lời văn, cách xưng hô, gọi tên sự vật, nhân vật, thể hiện sắc điệu tình cảm, cảm xúc nhằm bày tỏ thái độ, lập trường tư tưởng, đạo đức của nhà văn, nhà thơ đối với hiện tượng được nói đến.

Ngôn ngữ, giọng điệu có vai trò rất lớn trong việc tạo nên phong cách nhà văn, nhà thơ và truyền cảm cho người đọc.Trong tác phẩm, giọng điệu thường đa dạng, có nhiều sắc thái trên cơ sở một giọng điệu cơ bản, chủ đạo, chứ không đơn điệu.

VD:   Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên: tác giả sử dụng ngôn từ gần gũi, sinh động. Hệ thống tính từ rất gợi hình, gợi tả bộc lộ được vẻ đẹp sống động, cường tráng và cả tính cách của Dế Mèn. Thông qua giọng điệu của Dế Mèn, nhà văn thể hiện rõ nét tính kiêu căng, tự phụ, hung hăng, xốc nổi của của một chàng dế thanh niên tuổi mới lớn (cách xưng hô, lời lẽ với Dế Choắt: hếch răng lên, xì một hơi rõ dài, chú mày, ta….); và cả sự biến đổi trong tâm lí, tính cách khi gây ra cái chết của Dế Choắt. Dế Mèn khi rút ra được bài học đường đầu tiên của mình đã thể hiện rõ sự ân hận, thấm thía: “Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này! Tôi hối lắm! Tôi hối hận lắm!…”

Buổi học cuối cùng: ngôn ngữ tự nhiên với giọng kể chân thành và xúc động: sử dụng nhiều câu biểu cảm, nhiều từ cảm thán, phép so sánh, có những lời và hình ảnh mang ý nghĩa ẩn dụ… (VD: khi nghe tiếng chim bồ câu gù khẽ trên mái trường, Ph răng nghĩ “Liệu người ta có bắt cả chúng nó cũng phải hót bằng tiếng Đức không nhỉ?”)

IV, Biện pháp tu từ:

Tất cả những điểm đặc biệt trong sử dụng từ ngữ được xem là biện pháp tu từ, bao gồm: so sánh, nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ, điệp từ, điệp ngữ, câu hỏi tu từ, liệt kê, đối…. ngoài ra cũng cần chú ý tới việc sử dụng các tính từ, từ láy gợi hình, gợi cảm, các động từ mạnh…

hoc tieng trung tren google:

  • Dac sac nghe thuat van ban tre la gi ?
  • trong câu văn một tiếng động sắc đến gai người tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì

Leave A Reply

Your email address will not be published.

san go cong nghiep là lựa chọn hàng đầu cho tất cả các gia đình muốn có được sàn gỗ giá rẻ đẹp hãy liên hệ ngay  để tư vấn mua sàn gỗ công nghiệp Thụy Sĩ