Các biện pháp tu từ (tiếp theo)

0

Tiếp theo phần trước, mời các bạn theo dõi tiếp những kiến thức cơ bản về biện pháp tu từ – một trong những kiến thức văn học quan trọng đối với các bạn học sinh phổ thông: 

5, Nói quá

Nói quá (khoa trương, thậm xưng, phóng đại, cường điệu, ngoa ngữ) là cách nói  phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, sự việc, hiện tượng để nhấn mạnh, tăng sức biểu cảm.

Nói quá ít được sử dụng trong các văn bản đòi hỏi sự trung hòa về màu sắc biểu cảm như văn bản hành chính, khoa học

Do có tính biểu cảm cao, nói quá được sử dụng thường xuyên trong lời nói hàng ngày, trong các văn bản chính luận, văn bản văn chương. Cần thận trọng khi sử dụng nói quá, đặc biệt là khi giao tiếp với người trên, người lớn tuổi.

6, Nói giảm nói tránh

Nói giảm nói tránh (uyển ngữ, nhã ngữ) là cách nói giảm nhẹ mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, sự việc, hiện tượng hoặc dùng cách diễn đạt khác với tên gọi vốn có của sự vật, hiện tượng.

Nói giảm nói tránh thường được dùng trong các trường hợp:

-Khi đề cập đến những chuyện đau buồn.

-Khi biểu lộ thái độ lịch thiệp, tránh thô tục.

Nói giảm nói tránh thường được thực hiện bằng các cách sau:

-Sử dụng từ đồng nghĩa Hán Việt.

-Sử dụng hiện tượng chuyển nghĩa thông qua các hình thức ẩn dụ, hoán dụ.

-Phủ định từ trái nghĩa.

-Tỉnh lược.

Cũng như nói quá, nói giảm nói tránh chủ yếu được dùng trong lời nói hàng ngày, văn bản chính luận, văn bản văn chương…

7, Chơi chữ

Chơi chữ là lợi dụng các đặc điểm về âm thanh, về nghĩa của từ ngữ tiếng Việt để tạo ra những cách hiểu bất ngờ, thú vị.

Có các lối chơi chữ sau: dùng từ đồng âm, dùng từ ngữ gần âm, lặp âm, nói lái, dùng các từ ngữ đồng nghĩa, gần nghĩa, trái nghĩa, dùng từ nhiều nghĩa, tách các yếu tố trong từ ….

Chơi chữ được dùng khá phổ biến trong đời sống sinh hoạt, văn chương trào phúng, câu đố, câu đối.

Related Posts
1 of 20

cac-bien-phap-tu-tu-tiep-theo

8, Điệp ngữ

Để nhấn mạnh nội dung được nói đến, tạo sự chú ý cho người đọc, có thể lặp lại một số từ ngữ quan trọng. Cách làm như vậy được gọi là phép điệp ngữ. Những từ ngữ lặp lại trong phép điệp ngữ được gọi là điệp ngữ.

Điệp ngữ có nhiều dạng:

-Điệp ngữ cách quãng: dạng điệp ngữ, trong đó từ ngữ được lặp lại đứng xa nhau.

-Điệp ngữ nối tiếp: những từ ngữ được lặp lại đứng cạnh nhau, nối liền nhau.

-Điệp ngữ vòng: những từ ngữ được lặp lại đứng  đầu câu sau, cuối câu trước.

Điệp ngữ có tác dụng tu từ rất lớn:

-Nhờ điệp ngữ, nội dung diễn đạt có ấn tượng, mới mẻ, có sự tăng tiến. Điệp ngữ nhấn mạnh sắc thái ý nghĩa, làm nổi bật những từ ngữ quan trọng, khiến lời nói có sức thuyết phục cao hơn.

-Điệp ngữ có tác dụng tạo sự cân đối, tạo nhịp điệu, tính nhạc cho câu văn, câu thơ.

Điệp ngữ được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

9, Liệt kê

Để diễn tả đầy đủ, sâu sắc các khía cạnh khác nhau của thực tế hoặc tư tưởng tình cảm, người ta sắp đặt các từ hoặc cụm từ cùng loại (cùng chức vụ ngữ pháp như nhau hoặc cùng từ loại, cùng nhóm ý nghĩa). Cách làm như vậy gọi là liệt kê.

Liệt kê có thể được dùng không có quan hệ từ hoặc có quan hệ từ. Liệt kê không có quan hệ từ thường dùng để nêu sự phong phú, đa dạng, phức tập của sự vật, hiện tượng.

Các quan hệ từ trong chuỗi liệt kê là các quan hệ từ đẳng lập, có tác dụng nối các yếu tố trong chuỗi liệt kê thành từng nhóm, thành cặp, đôi.

Liệt kê dược dùng rộng rãi trong các văn bản khác nhau.

Một dạng của liệt kê là sử dụng các từ ngữ đồng nghĩa nhằm nêu đặc trưng của đối tượng một cách đầy đủ, bởi lẽ, mỗi từ ngữ trong nhóm đồng nghĩa chỉ diễn đạt một sắc thái ý nghĩa nhất định.

Các yếu tố trong chuỗi liệt kê có thể được sắp xếp theo trình tự khách quan hoặc tùy thuộc vào ý định chủ quan của người nói (viết) theo hướng tăng dần hoặc giảm dần về mức độ, tính chất.

 

Trên đây là tổng hợp những biện pháp tu từ cơ bản nhất trong Tiếng Việt. 

Các bạn học sinh hãy cùng kienthuc.tv làm thử một số bài tập về biện pháp tu từ tại đây nhé.

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of
san go cong nghiep là lựa chọn hàng đầu cho tất cả các gia đình muốn có được sàn gỗ giá rẻ đẹp hãy liên hệ ngay  để tư vấn mua sàn gỗ công nghiệp Thụy Sĩ cùng với studio thiết kế đồ họa tập trung vào thiết kế logo cùng với agnecy quảng cáo facebook